Vakantiedagen, welke spelregels gelden er?
08 mei 2020 
in Nieuws
3 min. leestijd

Vakantiedagen, welke spelregels gelden er?

Het opnemen van vakantiedagen kan soms tot problemen leiden. Bijvoorbeeld als werknemers allemaal tegelijk vakantie willen opnemen of als werknemers geen of bijna geen vakantiedagen opnemen. Wat zijn de regels hiervoor? Daarnaast levert deze Corona periode ook veel vragen op bij zowel werkgevers als werknemers. In dit blog meer informatie  over de spelregels omtrent vakantiedagen.

Vaststelling van de vakantie

Hoofdregel is dat een werkgever de vakantie van de werknemer moet vaststellen conform de wensen van de werknemer. De werknemer bepaalt in eerste instantie dus of, wanneer en hoelang hij vakantie opneemt. Een werkgever mag een vakantieaanvraag weigeren, maar dan moet het wel gaan om situaties waarin het inwilligen van het vakantieverzoek tot ernstige verstoring van de bedrijfsvoering leidt die niet op een andere manier kan worden opgevangen. De weigering zal binnen twee weken na indiening van het verzoek moeten gebeuren. Na het verstrijken van deze termijn, is de vakantie overeenkomstig de wensen van de werknemer vastgesteld. De werkgever mag van de werknemers vragen om vakantiewensen voor een bepaalde termijn kenbaar te maken. De wet en diverse Cao's bieden daarnaast de mogelijkheid om verplichte vakantiedagen vast te stellen. Ook is het mogelijk om af te spreken dat vakantie in een bepaalde drukke periode niet mogelijk is. Andere denkbare afspraken zijn het niet tegelijkertijd met een directe collega op vakantie gaan en een voorrangsregeling tijdens de schoolvakanties voor werknemers met schoolgaande kinderen. Het is raadzaam om regels omtrent het opnemen van vakantiedagen vast te leggen in een vakantiereglement.

Vervallen en verjaren van vakantiedagen

Voor wettelijke vakantiedagen die vanaf 1 januari 2012 zijn toegekend geldt een vervaltermijn van een half jaar. De vakantiedagen die voor het verstrijken van deze vervaltermijn niet worden opgenomen, vervallen. Concreet houdt de vervaltermijn van een half jaar in dat de vakantiedagen die in een kalenderjaar worden toegekend, in het volgende jaar voor 1 juli opgenomen moeten zijn. Werkgever en werknemer mogen in onderling overleg de vervaltermijn verlengen (niet verkorten!). Voor bovenwettelijke vakantiedagen geldt een verjaringstermijn van 5 jaar. Ook hiervoor mogen werkgever en werknemer afwijkende afspraken maken; zij mogen voor de bovenwettelijke dagen de verjaringstermijn verlengen, maar ook verkorten. Bovenwettelijke dagen mogen bovendien ook worden afgekocht (wettelijke dagen mogen alleen aan het einde van het dienstverband worden uitbetaald). Voor werknemers die 'niet in staat' zijn geweest hun wettelijke vakantiedagen op te nemen, zal de vervaltermijn van een half jaar worden omgezet in een verjaringstermijn van vijf jaar. Van 'niet in staat' is niet zomaar sprake. Ziekte kan bijvoorbeeld niet zomaar als reden worden opgevoerd. Sterker nog, een zieke werknemer moet juist (door de werkgever) worden gestimuleerd om ook vakantie op te nemen. Een zieke werknemer die met vakantie gaat, maakt - net als andere werknemers - gewoon zijn vakantiedagen op.

Vakantie in Corona tijd

De bedrijfsvoering van heel veel bedrijven is in meer of mindere mate ontregeld als gevolg van het coronavirus. Ondernemingen zoeken naar mogelijkheden om zo goed mogelijk om te gaan met de omstandigheden, zonder al te grote financiële schade op te lopen. Werknemers vragen om verlof op te nemen is een mogelijkheid. Werknemers zouden een werkgever natuurlijk een plezier doen als zij hun verlof- of vakantiedagen opnemen en thuisblijven. Mag een werkgever zijn werknemers vragen om dat te doen? Of mag een werkgever zijn werknemers zelfs verplichten om dat te doen? Het antwoord op de eerste vraag is ‘ja’, het antwoord op de tweede ‘nee’. Een werkgever kan niet eenzijdig verplichten om verlofdagen op te nemen. De werkgever moet dan in overleg gaan met de ondernemingsraad of de personeelsvertegenwoordiging om te kijken of het verplicht opnemen van vakantiedagen of vakantie-uren tot de mogelijkheden behoort. Als er geen ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging is, dan kan het alleen als de individuele werknemers daarmee instemmen.

Intrekken van verlof op verzoek van de werknemer

Een veel gestelde vraag in deze tijd: "Kan een werknemer terugkomen op zijn genomen verlof, omdat hij nu niet meer op vakantie kan?" In principe staat het verlof vast. De werkgever kan niet weten wat die werknemer tijdens dat verlof wil doen. Als een vakantievlucht is geannuleerd wegens corona, is dat niet automatisch een reden om als werknemer te vragen om het aangevraagde verlof terug te draaien. In de praktijk kun je dit wel onderling overleggen. Als er voldoende werk is kan een werkgever hierop terugkomen en het verlof op een later moment inzetten. Stel dat het werk is teruggelopen, dan hoeft de werkgever het aangevraagde verlof niet in te trekken.

Intrekken van verlof op verzoek van de werkgever

Als zich in een onderneming onvoorziene omstandigheden voordoen waardoor de werknemer niet kan worden gemist, dan heeft de werkgever de bevoegdheid om op zijn eerdere instemming met de vakantieaanvraag van de werknemer terug te komen. De werkgever moet hiervoor wel zwaarwichtige redenen hebben. Het is uiteraard verstandig om in dit soort gevallen direct met de werknemer in overleg te treden. Of de werkgever van de werknemer mag vragen zijn vakantieplannen aan te passen en of de werknemer met dat verzoek van de werkgever moet instemmen, hangt ook weer af van de omstandigheden van het geval. Van de werkgever wordt in dit soort gevallen wel verlangd dat hij de werknemer een vergelijkbaar alternatief biedt en dat hij eventuele (annulerings)kosten van de werknemer vergoedt. Maar aangezien de meeste reisorganisaties de geboekte vakanties zelf al annuleren, vallen die kosten wel mee. bron: XpertHR
Over de schrijver
Mede-eigenaar en oprichter van TOP HR desk
Reactie plaatsen
Cookiebeleid